GDO Etiketlemesinde Cesur Bir Adım: ABD’de Whole Foods

banner

 8 Mart 2013’de Whole Foods marketler zinciri raflarındaki yaklaşık 3,300 kadar ürünü 2018’e kadar etiketleyip, GDO içerip içermediğine dair tüketiciyi bilgilendireceğini açıkladı. Bu etiketleme zorunluluğu Whole Foods’un ABD ve Kanada’daki 339 şubesinde uygulanacak. İngiltere’deki 7 şubesinde satılan ürünler Avrupa Birliği’nin uyguladığı etiketleme zorunluluğundan dolayı zaten etiketli. Günümüzde kullanılan etiketler, bir kar amacı gütmeyen sertifika kuruluşu olan Non GMO Project tarafından incelenip, ürünün GDO içermediğini belirtmekte. Whole Foods’un 2018’de kullanacağı etiketler ise ürünün GDO içerdiğini belirtecek.

wholefoodsLogo1Whole Foods açıklamasında, tüketicinin (GDO içermez) etiketli ürünleri tercih ettiğini gözlemledikten ve bazı üreticilerin etiketledikleri ürünlerinin satışında %15-%30 kadar bir artış gördüklerini bildirmesi üzerine, bu adımı tüketici taleplerini karşılamak için attığını belirtti. Market zincirinin bu kararı, her ne kadar neden hemen değil de 2108’e kadar diye eleştirilse de, çevreci ve GDO karşıtları tarafından umut vaat eden bir adım olarak görülmekte.

logo_Monsanto1-1024x328Whole Foods’un kararı gerçekten de cesur bir adım: ABD’de Amerika Gıda ve İlaç Dairesi (Food and Drug Administration-FDA), Tarım Bakanlığı (USDA), Amerika Tıp Birliği (American Medical Association-AMA) ve hatta Dünya Sağlık Örgütü’nün (World Health Organization-WHO) resmi tutumları genetiği değiştirilmiş ürünlerin insan sağlığına zararlı olmadığını yönünde. ABD’de Monsanto’nun başını çektiği GDO lobisi dünyanın en güçlü lobilerinden biri. 

california Prop 37ABD’de 2012 yılında 20 eyalette etiketleme inisiyatifi başarısızlığa uğradı. Bunlardan sonuncusu ve en çok ses getireni kuşkusuz (Whole Foods’un da desteklediği) Kasım 2012’de oylamaya sunulan California Prop 37 (Kaliforniya Öneri 37) oldu. Haziran 2012’de Kaliforniya Bilme Hakkı (California Right to Know) örgütünün gayretleri sonucu, etiketlendirme önerisi Kaliforniya’da ABD başkanlık seçimiyle beraber referanduma sunuldu.

 

Zamanlamadaki ironiyi de kaçırmamak gerek; Barack Obama 2007 başkanlık kampanyasında, seçildiği takdirde “doğru etiketlendirmeyle, vatandaşın GDO tüketip tüketmediğini bilmesi için HEMEN harekete geçeceğini” vaat etmişti. Başkan Obama bu vaadini tutmadığı gibi, bir de üstüne Monsanto ve devlet kuruluşları arasında defalarca gel git yapmış, Monsanto’da Kamu Politikası Başkan Yardımcılığı’na kadar yükselmiş Michael Taylor’u 2009’da FDA Başkanı’na üst düzey danışman olarak, Ocak 2010’da FDA’de özel kurulan yeni bir pozisyona, Gıda Başkan Yardımcılığına atadı (bkz. GDO Devi Monsanto’nun Politik Bağlantıları).

obama signing

Başkan Obama’nın ikinci kez ABD Başkanı seçildiği Kasım 2012 seçimlerinde Kaliforniya’da oylanan Prop 37 yeterince evet oyu alamayarak, kabul edilmedi (resmi verilere göre Evet %47, Hayır %53). Oysa, ABD medyasında yer alan bilgilere göre yıllar içinde yapılan kamuoyu araştırmalarında Amerikalıların %90’ı GDO’lu ürün etiketlenmesi destekliyordu. Examiner’in ve yerel Santa Cruz Sentinel gazetesine göre, seçime 9 gün kala yapılan kamuoyu araştırması Prop 37’nin %67 ile geçeceğini gösterirken, 4 gün kala bu oran %42’ye düşmüştü.

Herkesin sorduğu, “peki, bu kadar kısa sürede ne oldu?” Yanıt: “Prop 37’ye Hayır” tarafı son anda medyayı “anti-37” reklamlarla işgal etti. “Prop 37’ye Hayır” kampanyasının arkasındaki dev kuruluşlar, bu kampanyaya toplam 45 ile 48 milyon dolar arası para yatırdılar. “Prop 37’ye Evet”in arkasındaki tüketici haklarını koruma örgütleri ise sadece 8 milyon dolarla savaş verdiler.

Before it News’a göre, “Prop 37’ye Hayır”ın arkasındaki bazı kuruluşlar ve kampanyaya yatırdıkları miktarlar:

1.Monsanto 8,112,069 dolar,

2.Dupont 5,400,000 dolar,

3.Pepsico 2,145,400 dolar,

6.Bayer 2,000,000 dolar,

8. Syngenta 2,000,000 dolar

9. Kraft 1,950,000 dolar

10. Nestle USA 1,461,600 dolar

11. Coca-Cola Kuzey Amerika 1,455,000 dolar

14. Kellogg 790,000 dolar

GDO lobisi bu kadar güçlüyken Whole Foods’a neden 2018’e kadar ve neden sadece organik satmayı tercih etmediği gibi eleştiriler bir kenara bırakılarak, bu cesur adımın benzer uygulamalara yol açabileceği için desteklenmeli.

ABD’de Monsanto’ya karşı benzer cesur bir adımı 2008’de uluslararası perakende mağaza zinciri devi Walmart atmıştı. 2012 Fortune Dünya 500’ler listesine göre dünyanın en büyük üçüncü işletmesi ve dünyanın en büyük perakendecisi Walmart, kendi markası altında satılacak sütlerin, müşteri talepleri doğrultusunda alınan bir kararla, Monsanto’nun ürettiği büyüme hormonu rBST içermeyeceğini açıklamıştı. “GDO’lu içeriğin etiketlenmesinin federal bir gereklilik olması” kampanyası Just Label It Walmart’ın kararının sonucunda bugün ABD’de artık çok az süt ineğine büyüme hormonu verildiğine dikkat çekiyor ve Whole Foods’un etiketleme kararının aynı şekilde büyük bir etki yaratabileceğini düşünüyor.

 

GREENPEACEDünyada şu anda GDO’lu tarım, GDO’lu ürün ithalatı, GDO’lu ürün etiketlenmesi yani genel anlamda ülkelerin GDO politikaları hakkında bir takım değişiklikler yaşanıyor. Türkiye’de ise geçen yıl Greenpeace’in “İnsan Gıdası Amaçlı GDO İthalatı”na karşı başlattığı Yemezler kampanyası 325,000’den fazla imza toplayarak TGDF’nin 29 ithalat başvurusunu geri çekmesini sağladı. Ancak Türkiye’de şu anda 3 GDO’lu soya ve 16 GDO’lu mısır çeşidi hayvan yemi olarak kullanılmakta. Biz de bu hayvanlardan elde edilen et, süt ve süt ürünleri ve yumurtalarını yiyerek dolaylı olarak bunları tüketmekteyiz. “Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, nisan ve temmuz [2012] ayında bu konuda çalışmalara başladıkları ve GDO’lu yemle beslenmiş hayvanların ürünlerine etiket zorunluluğu getirileceğini açıklamıştı” hatırlatmasını yapan Greenpeace Akdeniz Tarım Kampanyaları Sorumlusu Tarık Nejat Dinç dikkati etiketlemenin önemine çekiyor. Greenpeace Akdeniz’in devam eden Etiketsizse Yemezler: GDO’lu yemle beslenen hayvanların ürünleri etiketlensin kampanyasına imza atarak doğrudan Mehdi Eker’e verdiği sözün hesabını soruyorsunuz. GDO lobisi tüm dünyada çok güçlü olsa da, bazı cesur sesler duyulmaya, bazı cesur adımlar atılmaya başlandı. Siz de imzanızı atın ve sesinizi duyurun.

Kaynaklar:

http://mobile.nytimes.com/2013/03/09/business/grocery-chain-to-require-labels-for-genetically-modified-food.xml?f=19

http://www.occupymonsanto360.org/2013/03/08/whole-foods-products-will-carry-gmo-labeling/

http://www.infowars.com/will-obama-fulfill-his-2007-promise-to-label-gmos/

http://www.examiner.com/article/ca-prop-37-gmo-food-labeling-initiative-defeated

http://beforeitsnews.com/alternative/2012/11/prop-37-to-label-gmo-foods-fails-in-california-2491888.html

http://www.projectcensored.org/top-stories/articles/20-us-agencies-trying-to-outlaw-gmo-food-labelling/

http://www.thedailygreen.com/environmental-news/latest/milk-hormones-rbst-47032108

http://en.wikipedia.org/wiki/Fortune_Global_500

http://www.greenamerica.org/pubs/greenamerican/articles/AprilMay2012/Who-requires-GMO-labels.cfm

http://gundem.milliyet.com.tr/-gdo-et-ve-yumurtayla-soframiza-giriyor-/gundem/gundemdetay/09.12.2012/1639153/default.htm

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

About these ads
Bu yazı GDO, Gıda içinde yayınlandı ve , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

GDO Etiketlemesinde Cesur Bir Adım: ABD’de Whole Foods için 2 cevap

  1. Geri bildirim: Genetiği Değiştirilmiş Somon Geliyor! | yeni

  2. Geri bildirim: Genetiği Değiştirilmiş Somon Onayı İşleme Alındı | Yeşil Gazete

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s